 پنجشنبه 10 تیر1389
مطالعه در زمینه روانشناسی حلقهی گمشدهی مطالعات روزمرهی بیشتر فیلمنامهنویسان ایرانی است. متأسفانه این افراد به دلیل برخی راهنماییها و آموزشهای غلط سعی میکنند از روانشناسی و اساطیر دوری کنند و ذهن خود را از تئوریهای بعضاً به درد نخور فلسفی پر کنند.
دوری از روانشناسی و اساطیر، و روی آوردن صرف به فلسفه معضلاتی را برای سینمای ایران به وجود آورده است که متأسفانه مسئولان فرهنگی و سینمایی کشور از درک آنها عاجزند. اول اینکه این فیلمنامهنویسان ـ که فیلمساز نیز تشریف دارند ـ داستانهایی کسلکننده دربارهی اشخاصی وراج مینویسند که مدام با هم بحثهای فلسفی میکنند، قلمبهگویی و قلمبهبافی میکنند، و ضمن پند و اندرز دادن به مخاطب، به او راه و چاه نیز نشان میدهند! مخاطب هم بعد از تماشای چنین اثری خود را لعن و نفرین میکند که چرا پول و وقت نازنینش را بابت تماشای چنین اثری هدر داده است. اما طرف مقابل از رو نمیرود، بادی به غبغب میاندازد و ضمن دفاع از اثر خود عنوان میکند که مخاطبان درک و شعور لازم را برای درک اثر ناب و بینظیر وی ندارند. تعدادی منتقد جوان و نسبتاً جوان هم که برای خود مافیایی راه انداختهاند و با گرفتن حق خوشخدمتی از چنین فیلمسازانی ارتزاق میکنند، همسو با آنها به تقبیح درک پایین عامهی مخاطبان میپردازند. اما به قول بیهقی: «و خردمندان دانستندی که نه چنان است و سری میجنبانیدندی و پوشیده خنده میزدندی که وی گزافگوی است!»
در سوی دیگر، برخی از این فیلمنامهنویسان و فیلمسازان ترجیح میدهند صورتک مندرس و ریاکارانهی مصلح اجتماعی را به صورت نزنند و آنقدر عقب عقب میروند که از آن سوی بام فرو افتند. یعنی اینکه آنها تلاش میکنند به خیال خود اثری سرگرمکننده بنویسند. اما این خیالی خام است. چون اگر فیلمنامهنویس در زمینهی روانشناسی و اسطوره دانش کافی نداشته باشد، نمیتواند اثری سرگرمکننده بنویسد. به همین خاطر، قریب به اتفاق فیلمهای تجاری سینمای ایران، مثل برنامههای طنز نود شبی تلویزیون، آثاری سخیف و بیارزش هستند.
بنابراین، اگر در زمینههای یاد شده اطلاعات کافی نداشته باشید، نمیتوانید فیلمنامهای عمیق یا سرگرمکننده بنویسید. به همین خاطر، سوای خواندن مطالب آموزشی روانشناسی که از هفتهی بعد در این وبگاه قرار خواهم داد، توصیه میکنم که کتاب زیر را نیز تهیه و مطالعه کنید:
نظریههای شخصیت
تألیف: دوان شولتز و سیدنی الن شولتس
ترجمه: یحیی سید محمدی
ناشر: ویرایش
مشخصات کتاب
این کتاب شامل ده بخش و هجده فصل است که به ترتیب عبارتند از:
بخش اول (مقدمه)
ـ فصل اول: مطالعهی شخصیت: سنجش، پژوهش و نظریه
بخش دوم (رویکرد روانکاوی)
ـ فصل دوم: زیگموند فروید
بخش سوم (رویکرد نو روانکاوی)
ـ فصل سوم: کارل یونگ
ـ فصل چهارم: آلفرد آدلر
ـ فصل پنجم: کارن هورنای
ـ فصل ششم: اریک فروم
ـ فصل هفتم: هنری موری
بخش چهارم (رویکرد عمر)
ـ فصل هشتم: اریک اریکسون
بخش پنجم (رویکرد صفت: وراثتشناسی شخصیت)
ـ فصل نهم: گوردون آلپورت
ـ فصل دهم: ریموند کتل، هانس آیزنک، و دیگر نظریهپردازان صفت
بخش ششم (رویکرد انسانگرایی)
ـ فصل یازدهم: آبراهام مازلو
ـ فصل دوازدهم: کارل راجرز
بخش هفتم (رویکرد شناختی)
ـ فصل سیزدهم: جورج کلی
بخش هشتم (رویکرد رفتاری)
ـ فصل چهاردهم: بی.اف. اسکینر
بخش نهم (رویکرد یادگیری اجتماعی)
ـ فصل پانزدهم: آلبرت بندورا
ـ فصل شانزدهم: جولین راتر
بخش دهم (رویکرد زمینه محدود)
ـ فصل هفدهم: نظریههای زمینه محدود شخصیت
ـ فصل هیجدهم: دورنمای شخصیت
 | شماره: 78 | بابی گورو | 
|
